ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ
Βαθý
Πρωτεýουσα του νησιοý, ολüκληρος ο οικισμüς της πüλης αποτελεß αξιοθÝατο, γιατß διατηρεß τον παλαιü Επτανησιακü ρυθμü δüμησης και Ýχει χαρακτηριστεß παραδοσιακüς οικισμüς απü το 1982, με τον εξαιρετικÞς ομορφιÜς φυσικü κüλπο, που κλεßνει στην αγκαλιÜ του το μικρü νησÜκι 'ΛαζαρÝτο'.
ΣπÞλαιο των Νυμφþν
Στο σπÞλαιο αυτü που λÝγεται και 'ΜαρμαροσπηλιÜ', με δýο εισüδους, μßα για τους Θεοýς και μßα για τους θνητοýς και υπÝροχους σταλακτßτες, üπου κατÜ τον ¼μηρο, Ýκρυψε ο ΟδυσσÝας τα δþρα του βασιλιÜ των ΦαιÜκων Αλκßνοου.
Παλαιοχþρα
Απü το Περαχþρι οδηγεß μονοπÜτι στην ερειπωμÝνη μεσαιωνικÞ Παλαιοχþρα, üπου βρßσκονται εκκλησßες με υπÝροχες βυζαντινÝς τοιχογραφßες.
ΑλαλκομενÝς
Στην κορυφÞ του λüφου Αετüς βρßσκεται η Αρχαßα Ακρüπολη, που οι ντüπιοι ονομÜζουν παλÜτι του ΟδυσσÝα. Μπορεß να εßναι η πüλη των Αλαλκομενþν, μπορεß και η 'Ιθακησßων Πολιτεßα' του ΑριστοτÝλη.
ΠηλικÜτα
ΚοντÜ στον Σταυρü στα ΠηλικÜτα, τοποθετεßται η πüλη του ΟδυσσÝα, σýμφωνα με την ΟμηρικÞ περιγραφÞ, üτι βρισκüταν σε σημεßο που εßχε θÝα τρεις θÜλασσες και το περιτριγýριζαν τρßα βουνÜ. Εδþ βρßσκεται και το αρχαιολογικü μουσεßο του Σταυροý üπου εκτßθενται ευρÞματα της ΜυκηναúκÞς και ΚορινθιακÞς περιüδου.
ΘÝα απü το Ξενοδοχεßο προς ΙερÜ ΜονÞ των Καθαρþν
ΙερÜ ΜονÞ των Καθαρþν
Η ΙερÜ ΜονÞ των Καθαρþν, προσκýνημα και σημεßο αναφορÜς για τους απανταχοý της γης ΙθακÞσιους, εßναι κτισμÝνη στη νοτιο-ανατολικÞ κορυφÞ του Ομηρικοý üρους ΝÞριτο, σε μια üμορφη γωνßα, 600μ περßπου απü την θÜλασσα και σε απüσταση 15 χλμ. απü το Βαθý. Η ζωÞ του Μοναστηριοý αρχßζει γýρω στα 1696.
Η ιστορßα üμως της εικüνας της Παναγßας, εßναι ακüμα πιο παλιÜ, üπως αναφÝρει ο ΠατÝρας Θεοδüσιος Δενδρινüς στη β´ Ýκδοση του βιβλßου ' Το ΜοναστÞρι της Παναγßας των Καθαρþν ΙθÜκης'. Το üνομα 'ΚαθαρÜ' προÝρχεται απü τη λÝξη 'κÜθαρα', που στην τοπικÞ διÜλεκτο σημαßνει τα ξερüκλαδα και τους μικροýς θÜμνους που κüβονται και καßγονται για να καθαρßσει κÜποιος τüπος. ΕπειδÞ λοιπüν την ιερÞ εικüνα του Γενεσßου της Θεοτüκου τη βρÞκαν με θαυματουργü τρüπο μÝσα στα καιüμενα κÜθαρα, την ονüμασαν «Καθαριþτισσα».
Η σωζüμενη μÝχρι σÞμερα παρÜδοση λÝει üτι βοσκοß Ηπειρþτες καταδιωκüμενοι απü τους Τουρκαλβανοýς Üφησαν τον τüπο τους και κατÝφυγαν στην ΙθÜκη üπου εγκαταστÜθηκαν στο üρος ΝÞριτον στη θÝση ‘’Μαζüς’’ 400μ περßπου, απÝναντι απü το σημερινü μοναστÞρι. ΜÝσα στα λßγα υπÜρχοντÜ τους, ανακÜλυψαν üτι Ýλειπε η θαυματουργÞ εικüνα που απεικüνιζε το ΓεννÝσιο της Θεοτüκου.
ΚÜποια νýχτα, βλÝπουν εκεß που βρßσκεται σÞμερα ο ναüς του Μοναστηριοý, Ýνα εκτυφλωτικü φως. Παρ’ üλες τις Ýρευνες στο σημεßο εκεßνο δεν βρÞκαν τßποτε. Το ßδιο φαινüμενο επαναλαμβανüταν για αρκετÝς νýχτες, οπüτε σκÝφτηκαν να κüψουν και να κÜψουν τους θÜμνους και τα ξερüκλαδα για να καθαρßσει ο τüπος þστε να δουν τι συμβαßνει. ¼ταν Ýσβησε η φωτιÜ διÝκριναν μßα εικüνα χωρßς να εßναι καμÝνη. ¸τσι αναγνþρισαν üλοι την εικüνα του Γεννεσßου της Θεοτüκου, που εßχαν στην ¹πειρο. Στο σημεßο εκεßνο Ýκτισαν μια μικρÞ εκκλησßα για να βÜλουν μÝσα την θαυματουργÞ εικüνα. ¢λλη εκδοχÞ για την ονομασßα εßναι üτι ιδρýθηκε απü οπαδοýς της ΚαθολικÞς αßρεσης των Καθαρþν. ΚατÜ τον αρχαιολüγο-συγγραφÝα W. GELL στο βιβλßο του «Η γεωγραφßα και οι αρχαιüτητες της ΙθÜκης » λÝει üτι η περιοχÞ Þταν αφιερωμÝνη στον θεü Απüλλωνα. ¢λλη Üποψη περß του ονüματος προÝρχεται απü την συγγραφÝα κ. Ρßτα ΤσιντÞλη- ΒλησμÜ üπου λÝει üτι στο σημεßο που εßναι κτισμÝνη η εκκλησßα των Καθαρþν, υπÞρχε πριν κÜποιος ειδωλολατρικüς ναüς μÜλλον της ΘεÜς ΑθηνÜς. Μια απü τις πολλÝς προσωνυμßες της ΘεÜς Þταν και ‘’ΚαθαρÜ’’ Λßγο πιο πÝρα απü το ΜοναστÞρι, υψþνεται το καμπαναριü üπου στο ισüγειο εßναι το παρεκκλÞσιο των Αγßων Κωνσταντßνου και ΕλÝνης. ΚατÜ τους χρüνους της κατοχÞς και κυρßως απü τους σεισμοýς του 1953 το καμπαναριü γκρεμßστηκε, üπου και ξαναχτßστηκε. Η θÝα που αντικρßζει κανεßς απü τη θÝση που βρßσκεται το Καμπαναριü, εßναι μοναδικÞ. Φαßνεται το νüτιο τμÞμα του νησιοý μας, μÝρος του ανατολικοý τμÞματος της ΚεφαλονιÜς, στο βÜθος αριστερÜ οι ΕχινÜδες νÞσοι, τα δυτικÜ παρÜλια της Αιτωλοακαρνανßας, μακριÜ στο βÜθος με καλÞ ορατüτητα οι ακτÝς της ΠελοποννÞσου, και δεξιÜ η ΖÜκυνθος. Η εικüνα της Παναγßας αποδßδεται στον ΕυαγγελιστÞ ΛουκÜ και παριστÜ την γÝννηση της Θεοτüκου. Στις αρχÝς του 1993 εγκαθßσταται στο ΜοναστÞρι ο ΙθακÞσιος μοναχüς Θεοδüσιος, ο κατÜ κüσμον Ηλßας ΒλησμÜς ο οποßος προÝρχεται απü την ΙερÜ ΝÝα ΣκÞτη του Αγßου ¼ρους και προσφÝρει τις υπηρεσßες του στη χÜρη της Παναγßας. Η Καθαριþτισσα εßναι προστÜτης και πολιοýχος του νησιοý μας, που γιορτÜζεται μεγαλüπρεπα στις 8 Σεπτεμβρßου κÜθε χρüνο. Βιβλιογραφßα: 'Το ΜοναστÞρι της Παναγßας των Καθαρþν ΙθÜκης' (β´ Ýκδοση) του πατÝρα Θεοδüσιου Δενδρινοý.
Ιερüς Ναüς Εισοδεßων της Υπεραγßας Θεοτüκου (Μητροπολιτικüς)
Ο Ιερüς ναüς της Παναγßας στα Λινοβρüχια, üπως λÝγεται, χτßστηκε το 1800. ΠροûπÞρχε μικρüς ναÀσκος τον οποßο μεγÜλωσαν για τις ανÜγκες των ενοριτþν. ¸χει Ýνα θαυμÜσιο ολüγλυφο ξýλινο τÝμπλο, μεταβυζαντινÞς τÝχνης του 1793, που κατασκευÜστηκε απü τον Μετσοβßτη, και το επιβλητικü παλαιü κωδωνοστÜσιο του 1820.
Η Εκκλησßα της ΑνωγÞς
Ο Ναüς της Παναγßας στην ΑνωγÞ ΙθÜκης, κτισμÝνος σε υψüμετρο 500m, εßναι Ýνας απü τους μεγαλýτερους, σημαντικüτερους και αρχαιüτερους ναοýς των Βαλκανßων. Εßναι ρυθμοý ΒασιλικÞς μεγÜλων διαστÜσεων (μÞκος 30m και πλÜτος 10m περßπου) και üπως λÝγεται κτßστηκε τμηματικÜ πριν απü 700 χρüνια. Το εσωτερικü του Ναοý παρουσιÜζει μεγÜλο ενδιαφÝρον, δεδομÝνου üτι εßναι ολüκληρο σκεπασμÝνο με τοιχογραφßες ΒυζαντινÞς Τεχνοτροπßας και γι’ αυτü το λüγο Ýχει κηρυχθεß απü το Υπουργεßο Παιδεßας και ΘρησκευμÜτων απü το 1959, ως διατηρητÝο ιστορικü μνημεßο. ΘαυμÜσιες εικüνες Αγßων και μορφÝς ΑγγÝλων σπÜνιας τεχνικÞς, μαρτυροýν το ασýγκριτο ταλÝντο του ζωγρÜφου της εποχÞς, του Αντþνιου εξ ΑγρÜφων που Þκμασε περß τα μÝσα του 17ου αιþνα. Ο ζωγρÜφος προερχüταν απü τη σχολÞ των Βραγγιανþν ΑγρÜφων στην οποßα διατηροýνταν η ΒυζαντινÞ ΠαρÜδοση. Οι μορφÝς των Αγßων και οι στÜσεις τους εßναι τυποποιημÝνες και η θÝση τους στο Ναü ορισμÝνη με την πνοÞ, το χρþμα και την Ýκφραση που δßνει ο ζωγρÜφος. Σýμφωνα με επιγραφÞ στο πÝτρινο τÝμπλο, ο Αντþνιος εξ ΑγρÜφων παρÝδωσε τις εικüνες στα 1680
Οι Σεισμοß του ‘53
Ο ναüς υπÝστη σοβαρÝς ζημιÝς το Ýτος 1953, κατÜ τη διÜρκεια των καταστρεπτικþν σεισμþν της περιüδου εκεßνης. Λßγο αργüτερα, επισκευÜστηκε με την ευγενικÞ φροντßδα και συνδρομÞ του ΙθακÞσιου εφοπλιστÞ κ. ΠÜνου ΓρÜτσου και οι τοιχογραφßες συντηρÞθηκαν απü το συντηρητÞ κ. ΑναστÜσιο ΚουτσουρÞ. Με τις επιτυχεßς παρεμβÜσεις του συντηρητÞ, αναπαλαιþθηκαν και αποκαταστÜθηκαν üλες οι εμφανεßς τοιχογραφßες, οι οποßες στη Βüρεια πλευρÜ και στη Νüτια πλευρÜ του κυρßως Ναοý, εßναι διατεταγμÝνες σε πÝντε παρÜλληλες ζþνες.
Οι ΠÝντε ΑγιογραφικÝς Ζþνες
Στη πρþτη ζþνη υπÜρχουν απλÜ διακοσμητικÝς εικüνες.
Η δεýτερη ζþνη, ξεκινþντας πÜνω απü το δÜπεδο της εκκλησßας δεßχνει μια σειρÜ ολüσωμων Αγßων. ΜÝρος της ζþνης αυτÞς του δυτικοý τοßχου απÝναντι απü την κýρια εßσοδο, θυμßζει ως πρþτη εντýπωση τα μωσαúκÜ του San Vitale της ΡαβÝννας και τοιχογραφßες των Μετεþρων. Το Μωσαúκü της Ýνστολης Θεοδþρας στη ΡαβÝννα, αντιστοιχεß προς την Αγιογραφßα του ΜεγÜλου Κωνσταντßνου και της Αγßας ΕλÝνης στη εκκλησßας της ΑνωγÞς. Στην περßπτωση της ΑνωγÞς, μεταξý Κωνσταντßνου και ΕλÝνης, ο ΑγιογρÜφος παρεμβÜλει Ýνα διπλü σταυρü που σÞμερα εßναι ευρýτερα γνωστüς ως ο σταυρüς της Λωρραßνης, Ýμβλημα του στρατηγοý Ντε Γκωλ στο Β’ Παγκüσμιο Πüλεμο.
Στην τρßτη ζþνη υπÜρχουν ¢γιοι και ¼σιοι σε δακτýλο με διακüσμηση αγρÜμπελης. Στην τÝταρτη ζþνη απεικονßζονται παραστÜσεις απü την ζωÞ της ΠαρθÝνου και των Μαρτýρων της εκκλησßας. Στην πÝμπτη και τελευταßα ζþνη, η οποßα κüβεται στη μÝση απü την τοποθÝτηση μεταλλικÞς ψευδοροφÞς το Ýτος 1910, ο αγιογρÜφος παραθÝτει σκηνÝς απü τη ζωÞ του Χριστοý.
Στο σýνολü τους οι τοιχογραφßες εßναι ΗπειρωτικÞς τεχνοτροπßας με επιδρÜσεις απü την ΚρητικÞ σχολÞ και ßσως απü τα περßφημα μωσαúκÜ των Βυζαντινþν ναþν της ΡαβÝννας.
Η ΠαλαιÜ Μητρüπολη του Νησιοý
Οι τοιχογραφßες του Ναοý εßναι Ýνα αγιογραφικü Ýργο ΒυζαντινÞς μεγαλοπρÝπειας το οποßο υπογραμμßζει τον πολιτισμü της ΙθÜκης εκατü χρüνια μετÜ την σýγκρουση Σταυροý και ΗμισελÞνου (Ναυμαχßα ΝαυπÜκτου 1571) τüτε που η ΑνωγÞ Þταν η πρωτεýουσα της ΙθÜκης και η Εκκλησßα της Παναγßας Þταν η Μητρüπολη του Νησιοý.
Το ΔωδεκÜπορτο, ο Γυναικωνßτης και το Καμπαναριü
Αξιοπρüσεχτα για τον επισκÝπτη εßναι το ξýλινο δωδεκÜπορτο της εποχÞς του ΕικοσιÝνα, οι πÞλινες εντοιχισμÝνες στÜμνες για την ακουστικÞ του ναοý, τα παλαιÜ πÝτρινα μνημεßα και ο διþροφος γυναικωνßτης στην πρüσοψη του οποßου παρßσταται η Θεßα Κρßση.
ΤÝλος επιβλητικü και ωραßο απü γνÞσια νηρÞτια πÝτρα στÝκει σε πεßσμα του χρüνου το επιβλητικü ΒενετσιÜνικο καμπαναριü της εκκλησßας, σýμβολο του χωριοý και πüλος ιεροý προσκυνÞματος της ΚοιμÞσεως της Θεοτüκου που εορτÜζει στις 15 Αυγοýστου. |
